poniedziałek, 11 maja 2020

11 maja 2020, poniedziałek. Kronika wojenna - podsumowanie

120 dni wojny, od 12 stycznia do 10 maja 1945. Wrocław, Dolny Śląsk, Polska, Europa, świat.

120 codziennych wpisów, 14 artykułów plus kilka dodatków. Uważam, że całkiem nieźle. Na jakiś czas zamykam tą kronikę w takim stanie jak jest teraz. Będę wprowadzał poprawki i edytował treść, ale w archiwum na githubie, nie w Bloggerze (no chyba, że jakiś babol się trafi); więc treść bloga do następnego stycznia (przeżyjemy 2020?) pozostanie bez zmian. Co się udało to to co było najważniejsze - jest korpus tekstu bloga. Wymaga niezliczonej liczby poprawek, uzupełnień, ale też trzeba tu zachować pewną proporcję, bo codzienne odcinki nie mogą być za długie. Temu ma m in służyć wyrzucenie komentarzy i wtrąceń do osobnych artykułów. Taki właśnie charakter mają artykuły i Hannie Reitsch, niemieckiej armii, państwie hitlerowskim i klasztorze augustianów.


Źródła

Co się nie udało, czego brakuje i co trzeba uzupełnić. Najpierw co trzeba uzupełnić: kalendarium i bibliografię. Nie udało się napisać biogramów głównych narratorów kroniki. Brakuje map, opisów broni, opisanego w oddzielnym artykule składu garnizonu i oblegających, jeszcze raz map. Nie jest opisana dość dobrze, czasem w ogóle wojna na Śląsku. Tak samo jak we Wrocławiu i w Berlinie brakuje wytyczenia dziennych postępów frontu. W ogóle jest za mało Berlina.

Tak więc plan jest taki: zostawiam ten blog na rok w takiej postaci jak jest teraz. Z rzeczy, które na pewno pojawią się (ale nie daję terminów) to:

- dociągnięcie kalendarium do 10 maja przynajmniej
- uzupełnienie bibliografii
- biografie narratorów i innych postaci związanych z bitwą o Wrocław
- opis broni i składu garnizonu i oblegającej Twierdzę 6 Armii
- opis wojny na Śląsku; w kilku artykułach, bo wątpię by jeden wystarczył, więc trzeba będzie to podzielić na oddzielne operacje
- więcej Berlina, coś wymyślę
- i na końcu rzecz do której zabieram się od dawna, powstawanie Polski powojennej, w kilku częściach, pierwsza od 1 września do Armii Andersa, druga tworzenie przyszłej Polski komunistycznej aż do zajęcia Lublina, trzecia Rzeczpospolita Lubelska i czwarta to co było potem do Poczdamu
- zasadniczą i osobną częścią powyższego będzie najdokładniejszy jak się da opis zadomawiania się Polaków we Wrocławiu, tu trzeba będzie również wspomnieć o tych, których przywieziono przemocą i już pozostali, więc wszystkie obozy pracy

Jak widać jest sporo do zrobienia, być może więcej niż jest już zrobione. Ale ponieważ udało się to projekt w zasadniczej części zrealizować, mam nadzieję, że podobnie pójdzie z resztą.
Za rok natomiast znowu wszystkie wpisy skazuję i będę je publikował codziennie, dla aktualnego dnia.

Kompletnym rozczarowaniem jest Blogger, wygląda na to, że Google przez nierozwijanie jej stosuje tzw odszczurzanie, czyli redukcję puli użytkowników do poziomu usprawiedliwiającego zamknięcie tego biznesu. Prawdopodobnie przyszłoroczne wydanie kroniki wojennej będzie już na jakiejś innej platformie, przede wszystkim przyjaźniejszej użytkownikowi, ale również zależy mi na większych możliwościach publikacji.

Póki co (i jest to powód dla którego nie mogę określić żadnych terminów) muszę również dociągnąć przynajmniej do stadium wczesnej realizacji projekt strony o Akcji T4. Tekst brudnopis już jest - Teksty na stronę o Akcji T4, projekt layoutu też CRW copycat, więc - biorąc pod uwagę ograniczenia czasu - jest to kwestia kilku tygodni. Zobaczymy czy na kilku się skończy.

niedziela, 10 maja 2020

10 maja, czwartek "Nikt nas tam nie zobaczy i nie usłyszy, nikt nas tam nie znajdzie."

To już ostatni, sto dwudziesty odcinek kroniki wojennej, formalnie wojna się skończyła 7 maja, Wrocław poddał się 6 maja, ale...

- Od wczoraj trwa masakra w Bleiburgu, armia jugosłowiańska zabija wszystkich stawiających opór. Ok 10 tys zabitych. Dopiero 12 maja wkraczają Brytyjczycy.
- Dzisiaj kapituluje atlantycki rejon Lorient
- Jutro podda się atlantycki rejon Saint-Nazaire.
- Za dwa dni, 12 maja, odbędzie się ostatnia bitwa w Czechosłowacji, pod Slivicami.
- 13 maja Armia Czerwona zakończy operacje bojowe w Europie, do tego czasu cała Czechosłowacja zostanie oczyszczona z wojsk niemieckich.
- 14-15 maja bitwa pod Poljaną w Jugosławii (armia Jugosławii vs Wehrmacht i lokalni sojusznicy)
- 16 maja poddaje się garnizon na Alderney jednej z wysp na Kanale (Guernsey i Jersey 9 maja, Sark 10 maja)
- 20 maja kończy się bunt gruzińskiego Wehrmachtu na wyspie Texel
- 25 maja kończy się bitwa o Odżak pomiędzy armią jugosłowiańską Tity i siłami zbrojnymi Chorwacji
- 4 września poddaje się oddział meteorologiczny na archipelagu Svalbard, utracili łączność radiową jeszcze w maju i świat o nich zapomniał, poddali się łowcom fok, dwa dni wcześniej zakończyła się wojna na Pacyfiku, również bezwarunkową kapitulacją wojsk cesarskiej Japonii.

I tak naprawdę zakończyła się WWII. Ale czy naprawdę?

Po pierwsze płynnie przeszła w Zimną Wojnę z nuklearną zagładą w tle. W tym procesie nie było przerwy. Jeszcze Berlin nie został zdobyty, a już tysiące ludzi siedziało w polskich, komunistycznych obozach koncentracyjnych.

Po drugie, mamy tu taki sam problem jak z początkiem wojny, zwykło się traktować atak na Westerplatte jako ten symboliczny, pierwszy naprawdę "gorący" moment wieńczący długi proces przygotowań do wojny, działań politycznych i militarnych które do wojny doprowadziły. Ale czy naprawdę Wojna Wrześniowa 1939 jest pierwszym konfliktem WWII? Co z wojnami faszystowskiej Italii Mussoliniego? Co z hiszpańską wojną domową, w której brały udział bardziej lub mniej bezpośredni inne państwa, co z wojnami prowadzonymi przez Japonię w Chinach? Co do końca, to rzeczywiście pokonanie państw Osi wyznacza pewną cezurę czasową. Ale nie zapominajmy, że świat ani się nie zaczyna, ani nie kończy na Europie. Wielka Brytania wygrała wojnę, ale przegrała imperium. Klejnot wypadł z korony - oderwały się Indie, a potem rozpadły w makabryczny sposób kosztem śmierci milionów ludzi na Indie i Pakistan. Inny brytyjski mandat: Palestyna, staje się dla Brytyjczyków zbyt wielkim problemem i oddają sprawę ONZ, tam w głosowaniu nad rezolucją 181 zadecydowano o podziale na część żydowską i arabską. Arabowie tego podziału nie uznają i wybucha wojna. Wojna domowa w Chinach kończy się ucieczką Kuomintangu na Taiwan i powstaniem komunistycznych Chin kontynentalnych. Wszystkie te konflikty mają bezpośredni związek z WWII, więc można tez powiedzieć, że tak naprawdę dopiero w 1948 ta wojna wygasa.

Pierwszy powojenny teatr lewobrzeżnej Warszawy: Teatr Mały przy ul. Marszałkowskiej; filia Teatru Powszechnego; do 1949 był jednym z pięciu Miejskich Teatrów Dramatycznych pod dyrekcją Jana Mrozińskiego; od marca 1947 na jego scenie występowała Warszawska Estrada Poetycka. 1949-1950 był drugą sceną Teatru Powszechnego. Na scenie Teatru Małego występowały również: Teatr lalkowy Towarzystwa Przyjaciół Dzieci "Baj" i scena poetycka dla młodzieży Nasz Teatr. Zamknięty 1950.

10 maja oddział pod dowództwem kapitana Zdzisława Brońskiego ps "Uskok" wkroczył do Spiczyna, gdzie zajęto remizę strażacką, w której odbywała się zabawa, a następnie rozstrzelano 12 osób (milicjantów, funkcjonariuszy UB, członków PPR, wójta i jego zastępcę).

Czechy. Rovensk pod Troskami k Liberca masakra 365 cywilów i rozbrojonych żołnierzy niemieckich. Nowa Czechosłowacja Benesza to również egzekucje i masakry Niemców sudeckich.

sobota, 9 maja 2020

9 maja, środa. "w ostatniej godzinie ulegli nieprzyjacielskiej przewadze"

Kapitulacja:

- 2 Armia pod dowództwem generała von Saucken na Mierzei Wiślanej, Helu i w delcie Wisły
- armia niemiecka w Grecji
- ostatnie garnizony atlantyckie w Dunkierce i La Rochelle.
- ostatni hitlerowski obóz koncentracyjny: KL Stutthof


Egzekucja strażniczek KL Stutthof, Biskupia Górka w Gdańsku 4 lipca 1946

By Polish authorities - From collection of the Stutthof Museum, Domena publiczna, Link

W Polsce ustanowiono Narodowe Święto Zwycięstwa i Wolności; w 2015 przeniesione na 8 maja jako Dzień Zwycięstwa.

Hornig: "Ostatni meldunek wojskowy na temat sytuacji w Breslau znalazł się w raporcie Wehrmachtu z 9 maja: "Obrońcy Wrocławia przez ponad dwa miesiące stawiający opór atakom Sowietów, w ostatniej godzinie ulegli nieprzyjacielskiej przewadze".
To, że meldunek ten nadszedł tak późno i nie oddawał prawdziwego stanu rzeczy, było prawdopodobnie spowodowane zrozumiałym wówczas chaosem jaki panował w Oberkommando Wehrmachtu w wyniku kapitulacji 7 maja w Reims i 9 maja w Berlin-Karlshorst
".

Majewski: "Wspomina inż. Kuligowski:
Gdy w dniu 9 maja 1945 r., w południe, czołówka Zarządu Miejskiego (poprzedzająca główną grupę dra Drobnera - RM) przybyła do płonącego Wrocławia i gdy jako kierownik tej czołówki złożyłem wizytę wojskowemu komendantowi m. Wrocławia, byłęm zaskoczony uprzejmością, troskliwością i opieką, z jaką nas przyjął i otoczył. Mimo, że komendant płk Liapunow, sam dopiero co zaczął się instalować w budynku na pl. Nankiera - odłożył wszystkie sprawy na bok. - niezwłocznie poprosił swoich zastępców: płk Smirnowa od spraw politycznych i ppłk Budnika od spraw techniczno-gospodarczych i po wspólnym omówieniu obchodzących nas spraw polecił niezwłocznie wydać nam na piśmie upoważnienie do gospodarowania w mieście, jako polskiej władzy administracyjnej. do pełnego korzystania z wszelkich uprawnień do obiektów mieszkalnych majątku, instytucji komunalnych i państwowych. Dla zapewnienia nam honorowania tych upoważnień, przydzielił nam jako oficera łącznikowego kapitana Burkunowa.
Trzeba zaznaczyć w tym miejscu, że Wrocław w tym czasie był przepełniony różnego rodzaju oddziałami frontowymi, miał już zorganizowanych i czynnych 12 komendantur rejonowych sprawujących władzę administracyjną i porządkową.
Podczas tejże wizyty płk Liapunow, widząc, że nie jesteśmy uzbrojeni, podarował nam "pepeszę", oraz jako prezent osobisty, polski pistolet "Vis", odebrany podczas walk jakiemuś Niemcowi
".

piątek, 8 maja 2020

8 maja, wtorek. "Hostilities will end officially"

O 10 rano wojska niemieckie na wyspach na Kanale otrzymały od dowództwa informację o kapitulacji. To właśnie na tych wyspach brytyjska policja usłużnie aresztowała miejscowych Żydów i przekazała ich gestapo. W Auschwitz mordowano również obywateli brytyjskich. Po wojnie żaden z brytyjskich urzędników nie był za to pociągnięty do odpowiedzialności.
Churchill o 15:00 obwieścił w radio: "Hostilities will end officially at one minute after midnight tonight, but in the interests of saving lives the 'Cease fire' began yesterday to be sounded all along the front, and our dear Channel Islands are also to be freed today".

Dzisiaj w Whitehall prewier Wielkiej Brytanii Winston Churchill wygłosił swoją słynną mowę zwycięstwa.

Prezydent USA Harry Truman w przemówieniu radiowym poinformował Amerykanów o zakończeniu wojny w Europie.

Marszałek polny Wilhelm Keitel (z powodu swojej służalczości wobec Hitlera nazywany Lokeitel) i inny wysokiej rangi dowódcy OKW polecieli do Berlina i krótko przed północą podpisali ostatni już akt kapitulacji tym razem w obecności przedstawicieli SHAEF i marszałka Gieorgija Żukowa. Odbyło się to w dawnej szkole saperskiej w Karlshorst Festungspionierschule), obecnie jest tam muzeum Niemiecko-Rosyjskie (Deutsch-Russische Museum Berlin-Karlshorst).


Marszałek Gieorgij Żukow odczytuje akt kapitulacji, Berlin.

By http://www.booksite.ru/fulltext/1/001/009/001/235553933.jpg from: http://www.booksite.ru/fulltext/1/001/008/007/174.htm, Domena publiczna, Link

Armia niemiecka przestała walczyć na rozkaz OKW. Ale nie wszystkie oddziały posłuchały rozkazu. Większa część Grupy Armii Środek była pod dowództwem marszałka polnego Ferdinand Schörner, który dostał tę nominację 30 kwietnia w testamencie Hitlera.
8 maja Schörner uciekł do Austrii. Wojna w zasadzie się skończyła, ale Armia Czerwona musiała przypuścić poważną ofensywę przeciwko oddziałom Grupy Armii Środek w ramach operacji praskiej. Walki te trwały do 11 maja. A i tak nie były to ostatnie oddziały, które skapitulowały.

Zakończyło się powstanie praskie.

Do Drezna bez walki wkroczyła Armia Czerwona.

Północ 8 maja wskazywana jest jako die Stunde Null (godzina zero), czyli moment całkowitego końca (Niemiec hitlerowskich) i początku, całkiem od zera, nowej historii Niemiec powojennych.

czwartek, 7 maja 2020

7 maja, poniedziałek. "All forces under German control to cease active operations"

Dziś dokładnie o godzinie 2:41 rano w kwaterze głównej SHAEF w Reims nastąpiło podpisanie bezwarunkowej kapitulacji Niemiec. Kapitulację ze strony niemieckiej podpisali generaloberst Alfred Jodl oraz w imieniu marynarki admirał Kriegsmarine Hans-Georg von Friedeburg. Jodl reprezentował innego marynarza admirała Karla Dönitza, który w testamencie Hitlera został wyznaczony na Prezydenta Rzeszy. W ten sposób alianci zachodni rzeczywiście podpisali kapitulację z ludźmi reprezentującymi władze hitlerowskie.

All forces under German control to cease active operations at 2301 hours Central European Time on May 8, 1945.


Podpisanie kapitulacji w Reims

By nieznany - Franklin D. Roosevelt Library (https://www.archives.gov), Domena publiczna, Link

Chociaż kapitulacja rzeczywiście weszła w życie, była wiążąca i zaspokajała wszelkie dotychczasowe ustalenia międzysojusznicze, w tym historycznym momencie brakowało na niej przedstawicieli strony sowieckiej. Dlatego na żądanie Stalina całą ceremonię powtórzono w innym składzie dzień później. Odbyło się to następnego dnia w Berlinie i podpisany został tym razem przez przedstawicieli aliantów zachodnich, strony niemieckiej oraz sowieckiej krótko przed północą 8 maja. W tym czasie w Moskwie był już 9 maja.

To jest przyczyna dla której świat zachodni świętuje pokonanie Niemiec hitlerowskich 7 maja (faktyczne podpisanie kapitulacji, które miało miejsce w Reims), natomiast Moskwa i wszystkie podległe jej kraje Dzień Zwycięstwa mają 9 maja (bo kiedy podpisywano drugi akt kapitulacji już z przedstawicielami strony sowieckiej to w Moskwie był 9 maja). Trudno o lepszy symbol powojennej sytuacji Polski jak to, że w PRL świętowano zakończenie wojny jako Dzień Zwycięstwa i to według czasu moskiewskiego.

Jodl i Donitz zostali uznani za zbrodniarzy wojennych, Jodl skazany na karę śmierci został powieszony, Donitz dostał 10 lat, które w całości odsiedział. W 1953 niemiecki sąd uznał, że działania Jodla nie stanowiły zbrodni wojennych. Friedeburg nie został osądzony, jeszcze 9 maja został zdymisjonowany. Po wejściu w życie kapitulacji i ustanowieniu stref okupacyjnych status rządu Donitza był cały czas podważany, w końcu 23 maja wszyscy zostali aresztowani i wtedy podczas próby przesłuchania Friedeburg popełnił samobójstwo.

Wiadomość ta natychmiast relacjonowana jest na całym świecie. Rozpoczęło się wielkie święto zwycięstwa nad hitlerowskimi Niemcami: VE-Day (czasem zapisywany jako V-E Day; Victory in Europe).

W zupełnym chaosie zakończyła się ewakuacja, a właściwie ucieczka żołnierzy 12 Armii Wencka. Już po załamaniu się linii obronnych cały czas ostrzeliwani przez artylerię lufową i katiusze zbiegli na stronę zachodnią Łaby i poddali się Amerykanom.

Władzę w Dreźnie objęło SS. To właśnie SS wysadziło prawie wszystkie mosty.

środa, 6 maja 2020

6 maja, niedziela. "zapadła w mieście cisza tak wszystkim potrzebna"

Kapitulacje, ale zanim o kapitulacjach, niecodzienny incydent:

W ostatnich godzinach wojny we Wrocławiu doszło do dość tajemniczej operacji wojskowej. Sprowadzony 3 maja oddział dywersantów Viedta miał dokonać wyłomu w linii frontu udając niemiecki Wehrmacht.

Istnieją dwie wersje wydarzeń: w jednej mieli zniszczyć sztab SS pułku broniącego tej części frontu, ale przy próbie przeniknięcia przez linie niemieckie zostali zdekonspirowani. Doszło do strzelaniny i musieli się wycofać. W drugiej celem było połączenie się wszystkich grup po drugiej stronie linii niemieckich i atak z obu stron otwierający linię frontu na tym odcinku. Do połączenia jednak nie doszło i po wzięciu jeńców wrócili do siebie.

Były dwie ofiary śmiertelne w oddziale dywersantów, sam dowódca, porucznik Horst Viedt i jeden z jego żołnierzy Josef Wagner. Obaj, jako jedyni Niemcy są pochowani na Cmentarzu Oficerów Radzieckich we Wrocławiu.

Dziś dowódca 1 Dywizji Pancernej generał Stanisław Maczek przyjął w porcie wojennym Wilhelmshaven kapitulację dowództwa bazy Kriegsmarine.

Na granicy niemiecko-austriackiej Hermann Göring wraz z żoną i córką poddał się do niewoli generałowi Carlowi Spaatzowi dowódcy amerykańskiego lotnictwa w Europie. Razem z Himmlerem był w tym momencie najwyższym rangą hitlerowcem.

Wciąż trwała ewakuacja 12 Armii Wencka, dziś obszar na którym się bronili to było tylko 6 na 2 km.

Na wieść o wybuchu powstania w Pradze Armia Czerwona rozpoczyna operację praską.

Ostatni dzień negocjacji w sprawie całkowitej kapitulacji Wehrmachtu. Dowództwo wiedziało o desperackiej ewakuacji 12 Armii Wencka. Być może również z tego wynikało przeciąganie tej sytuacji. Głównodowodzący sił niemieckich przybył do kwatery głównej aliantów zachodnich w Reims (Supreme Headquarters Allied Expeditionary Force) i zgodnie z instrukcjami admirała Dönitza zaoferował kapitulację wojsk niemieckich walczących z aliantami zachodnimi. Głównodowodzący SHAEF generał Dwight D. Eisenhower zagroził zerwaniem wszelkich rozmów z Niemcami żądając natychmiastowej, bezwarunkowej kapitulacji całego wojska niemieckiego wobec wszystkich walczących stron alianckich. Takie były uzgodnienia Wielkiej Trójki, żadnego separatystycznego pokoju a jedynym końcem jest bezwarunkowa kapitulacja i ta umowa została dotrzymana przez wszystkie strony porozumienia. To stanowisko generał Jodl przedstawił admirałowi Dönitzowi, który wskazany przez Hitlera w testamencie jako jego następca od 3 maja we Flensburgu (południowy Szlezwig) tworzył posthitlerowski rząd nieuznawany przez nikogo poza Wehrmachtem.

Krótko po północy (czyli był to już 7 maj) Dönitz wysłał depeszę uprawniającą Jodla do podpisania kapitulacji w takiej formie jakiej zażądał Eisenhower. W ten sposób wojna w Europie się skończyła. Ale to dopiero jutro.

Natomiast dziś Krajowa Rada Narodowa wydała ustawę konstytucyjną uchylającą Statut Organiczny Województwa Śląskiego, likwidując autonomię Województwa Śląskiego.

Hitlerowiec się zabija: Franz Budka SS-Untersturmführer dowódca 1./SS-Festungs-Regiment 1 "Besslein" 19 kwietnia otrzymał krzyż żelazny, nie cieszył się nim długo. Dzisiaj usiłował uciec z Berlina, ale nastąpił na minę, ranny uznał że zostanie schwytany lub umrze z ran, więc się zastrzelił.

Inny hitlerowiec ucieka. Gauleiter Karl Hanke mroczne widmo komendantów widzi, że wojna skończona, kapitulacja już za chwilę i musi pójść droga wszystkich gauleiterów i uciec. Verton "Gaulaiter Hanke w swojej nacjonalistycznej pysze i arogancji oświadczył, że zamierza aresztować generała Niehoffa za jego defetystyczną decyzję, ale potem zmienił zdanie. Bardzo szybko zaakceptował sytuację, dokonując równie szybkiej decyzji, aby mu podstawiono Fieselera Storcha. Samolot był wyłącznie do osobistego użytku dowódcy garnizonu, generała Niehoffa, lecz Hanke bez jego wiedzy wykorzystał maszynę, aby samemu odlecieć z Wrocławia. Generał Niehoff chciał ze swoim sztabem dzielić los mieszkańców miasta i był zadowolony z tego, że Hanke uciekł, gdyż jego obecność mogłaby się przyczynić do zakłócenia negocjacji. 6 maja około szóstej rano widziano Storcha w powietrzu. W godzinach rannych generał Niehoff otrzymał wiadomość z Kirchbergu: "Gauleiter Hanke lekko ranny wylądował tutaj w uszkodzonej maszynie”. Nic więcej o tym człowieku już nie słyszano"".
Verton pisze prawdę, uciekł samolotem Fieseler Fi-156C Storch, który nie wymagał długiego pasa, i już więcej o nim nie słyszano. Nic pewnego w każdym razie. Jest wiele teorii na temat jego późniejszych losów. Tak samo jak nie jest wcale oczywiste skąd wystartował. Mógł użyć pasa startowego na pl Grunwaldzkim, ale najprawdopodobniej był to teren przed Halą Stulecia.


Willa Colonia, w której podpisano kapitulację Wrocławia

By Bonio - Praca własna, CC BY-SA 3.0, Link

Jak pisze Malinowski "pierwsze kontakty w sprawie kapitulacji nawiązano 4 maja. 5 maja dowództwo 6 Armii wystosowało do garnizonu hitlerowskiego ultimatum z żadaniem kapitulacji, jednak jak meldował generałowi Głuzdowskiemu dowódca 22 Korpusu: "Z przesłuchania jeńców wziętych dziś do niewoli, wynika, że oficerowie poinformowali ich o odrzuceniu ultimatum radzieckiego i przygotowaniu przez garnizon "twierdzy" przebicia się przez południową część miasta w kierunku Świdnicy"
Ostatecznie jednak, wieczorem 5 maja lub w nocy z 5 na 6 maja, generał Niehoff podjął decyzję o kapitulacji. Upoważnił go od tego radiogram dowódcy 17 Armii generała Hasse, zgodnie z którym dowódca "Festung Breslau" został uprawniony do podjęcia każdej decyzji, którą uzna za konieczną".

Przez megafon Niemcy przekazali informację, że komendant Niehoff jest gotowy do rozmów. Rosjanie poinformowali, że czekają. Rozpoczęło się nieformalne zawieszenie broni.
Urzędy Twierdzy niszczyły dokumenty, zgromadzone zapasy wydawano ludności cywilnej. Żołnierze zaczęli niszczyć broń, lub ją ukrywać. Niektórzy popełniali samobójstwo.

wtorek, 5 maja 2020

5 maja, sobota. "Kolego, masz jeszcze kulkę dla mnie?"

1 Dywizja Pancerna gen. Stanisława Maczka opanowała rejon Westerstede. Od 1 maja 10 Brygada Kawalerii Pancernej i 3 Brygada Strzelców działały wspólnie. 4 maja czołowe oddziały dywizji dotarły do fortów twierdzy Wilhelmshaven. Atak przerwano o godz. 8.00 5 maja, ponieważ na odcinku brytyjsko-kanadyjskiej 21 Grupy Armii wojska niemieckie skapitulowały.
Dywizja straciła ponad 500 zabitych. W porcie Wilhelmshaven zakończyła szlak bojowy.
W porcie poddało się dowództwo: twierdzy, 10 DP, bazy Kriegsmarine, wiele okrętów w tym krążownik Köln i 10 U-Bootów.
6 maja dywizja zajęła teren wieszając nad miastem i portem polskie flagi.

Już wkrótce w tym rejonie na zachód od Bremy powstanie istniejąca do września 1947 nieformalna polska (w ramach brytyjskiej) strefa okupacyjna w Niemczech, 6,5 tys km2 (1/3 województwa dolnośląskiego) w Emsland: powiaty Aschendorf, Meppen, Lingen i hrabstwa Bentheim, Bensbrück i Cloppenburg. Stolicą tej tzw Republiki Maczkowskiej stało się miasto Haren wysiedlone 19 maja 1945, przemianowane najpierw na Lwów potem na Maczków. Na tym obszarze przebywało 40 tys. dipisów (displaced person), wymagających repatriacji. Republika była małym państwem polskim z własnymi szkołami, gospodarką i życiem kulturalnym.


Generał Maczek

By unknown-anonymous - Centralne Archiwum Wojskowe, Domena publiczna, Link

12 Armia Wencka z samego rana rozpoczęła przeprawę przez Łabę przez dwa uszkodzone mosty: kolejowy między Stendal a Schönhausen i drogowy pod Tangermünde oraz prom w Ferchland. Oddziały Armii były ścigane przez sowietów, przeprawy były ostrzeliwane przez artylerię. Amerykanie nie przyspieszali ewakuacji przeszukując wojsko w celu odsiania SS-manów, Hiwisów i cywilów.

Admirał Dönitz rozkazał wszystkim U-bootom przerwać działania i wrócić do baz

O 16:00 w Wageningen generał Johannes Blaskowitz, głównodowodzący sił niemieckich w Holandii złożył kapitulację kanadyjskiemu generałowi Charlesowi Foulkesowi, w obecności księcia Bernharda (który pełnił tu rolę głównodowodzącego sił holenderskich)

Dziś Amerykanie wyzwolili obóz Mauthausen-Gusen, którego liczba ofiar (tu są bardzo różne szacunki) waha się od ponad stu do nawet 300 tysięcy. Następnego dnia podobozy.

Gauleiter Saksonii Martin Mutschmann zebrał przywódców okręgowych NSDAP w centrum dowodzenia w Lockwitz w Dreźnie i nakazał zniszczenie wszystkich ważnych dokumentów, rozkazał bronić Drezna do ostatniego żołnierza i otoczyć opieką uchodźców. Zapowiedział że wkrótce ruszy wielka niemiecka ofensywa na froncie wschodnim. na jego rozkaz SS wysadza wszystkie mosty w mieście. Kiedy dwa dni później, 7 maja, rozpoczęły się walki o miasto, uciekł.

Wybuchło powstanie w Pradze, jedno z najdziwniejszych powstań tej wojny. Wyprowadzenie wojsk niemieckich było przesądzone, nie o to toczyły się walki. Starcia wybuchły spontanicznie i szybko kontrolę nad nimi przejęli miejscowi działacze komunistyczni. Czechosłowacki ruch komunistyczny był od lat 20 XX bardzo silny i do czasów Gottwalda niezależny od Stalina. Celem walki było opanowanie kluczowych pozycji i zablokowanie Niemców w Pradze, tak żeby nie mogli poddać się do niewoli amerykańskiej. Niemcy w tej sytuacji zdecydowali, że stłumią powstanie za wszelką cenę i wprowadzili do walki wszystkie oddziały jakie mieli do dyspozycji, w tym także broń ciężką.

11 maja 2020, poniedziałek. Kronika wojenna - podsumowanie

120 dni wojny, od 12 stycznia do 10 maja 1945. Wrocław, Dolny Śląsk, Polska, Europa, świat. 120 codziennych wpisów, 14 artykułów plus kilk...